Astudiaethau cerddo-lenyddol yng Nghymru: y diffyg a’r galw


Astudiaethau cerddo-lenyddol yng Nghymru: y diffyg a’r galw
(Musico-literary studies in Wales: omissions and opportunities)

Elen Ifan

This article provides a critical overview of word and music studies, or musico-literary studies, in Wales. This field of study investigates the relationship between literature and music in its various forms. The scope of this article encompasses critical works published in the second half of the twentieth century in Welsh and aims to discuss the main ideas and works of significance or influence, whilst recognising that it is not possible to refer to each individual publication in a single overview. The field of study in Wales is placed in a critical context with an overview of the main points of interest in the wider discipline, and the article also identifies areas for further research in the field in Welsh.


Reference:

 
  	Elen Ifan, ‘Astudiaethau cerddo-lenyddol yng Nghymru: y diffyg a’r galw’, Gwerddon, 33, October 2021, 6–32.
   

Keywords

 
    Gwerddon, word and music studies, Welsh literature, music, musico-literary studies, twentieth century, traditional music, hymnology, popular music.
    

Bibliography:

 
  	
  1. Agawu, K. (1992), ‘Theory and Practice in the Analysis of the Nineteenth-Century Lied’, Music Analysis, 11 (1), Mawrth, 3–36.
  2. Archif ITV Cymru/Wales @ LlGC (2015), Gwlad  y Gân <https://www.youtube.com/ watch?v=waM5L _ nJoOg> [Cyrchwyd: 7 Awst 2020].
  3. Barricelli, J. a Gibaldi, J. (goln) (1982), Interrelations of Literature (New York: Modern Language Association of America).
  4. Bernhart, W., Scher, S. a Wolf, W. (goln) (1999), Word and Music Studies: Defining the Field (Proceedings of the First International Conference on Word and Music Studies at Graz, 1997) (Amsterdam: Rodopi).
  5. —, Wolf, W. (goln) (2004), Essays on Literature and Music (1967–2004) by Steven Paul Scher (Amsterdam & New York: Rodopi).
  6. Birtwistle, M. (2016), Rhyfelgan: Casgliad o Ganeuon Cymraeg o’r Rhyfel Byd Cyntaf (Llandysul: Gwasg Gomer).
  7. Brill (2021), Word and Music Studies <https://brill.com/view/serial/WMS?language=en> [Cyrchwyd: 28 Ebrill 2021].
  8. Brown, C. S. (1948), Music and  Literature:  A  Comparison  of  the  Arts (Athens, GA: University of Georgia Press).
  9. — (1970), ‘The Relations Between Music and Literature as a Field of Study’, Comparative Literature, 22 (2), 97–107.
  10. ‘Caerwyn’ (1922), ‘Perthynas y Bardd a’r Cerddor’, Y Cerddor Newydd, 1 (7), September, 182–4.
  11. — (1924), ‘Y Delyneg yng Ngherddoriaeth Cymru’, Y Cerddor Newydd, 3 (26), April, 46–8.
  12. Catatonia (1998), ‘International Velvet’, International Velvet, Blanco Y Negro.
  13. Cerdd Cymru, Caerdydd (2013), Gwlad y  Gân  –  Cyngerdd  Agoriadol  Womex  2013 <http://www.cerddcymru.co.uk/cardiff-womex-2013/1749?diablo.lang=cym> [Cyrchwyd: 17 Gorffennaf 2020].
  14. Chiswell, H. (2019), Shwd Ma’i Yr Hen Ffrind? (Talybont: Y Lolfa).
  15. Cockman,  I.  a Thomas,  W.  (addasiad)  (2000),  ‘Robert  Peilin  (c.1575–c.1638)  a “Josseffüs”, ei Draethawd ar Gerddoriaeth’, Welsh Music History: Hanes Cerddoriaeth Cymru, 4, 39–71.
  16. Cupers, J. a Weisstein, U. (goln) (2000), Musico-Poetics in Perspective: Calvin S. Brown in Memoriam (Amsterdam: Rodopi).
  17. Davies, L., Uned Gyfieithu Prifysgol Cymru, Bangor (cyf.) (1997), ‘Anelu at Arddull Geltaidd Ddilys mewn Cerddoriaeth: Bywyd a Gwaith David Vaughan Thomas (1873–1934)’, Welsh Music History: Hanes Cerddoriaeth Cymru, 2, 225–35.
  18. Eaves, S. (1984), Y Trên Olaf Adref (Talybont: Y Lolfa).
  19. Edwards, H. Teifi (1980), GwˆylGwalia:YrEisteddfodGenedlaetholyn Oes Aur Victoria 1858–1868 (Llandysul: Gomer).
  20. — (1989), Codi’r Hen Wlad yn ei Hôl (Llandysul: Gomer).
  21. — (gol.), (2000), A Guide to Welsh Literature c. 1800–1900 (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru).
  22. Evans, E. Keri (1905), ‘Yn Eisieu – Libretti’, Y Cerddor, XVII (197), 1 Mai, 45.
  23. Evans, E. (2017), ‘“Geiriau Pur y Nef”: Williams Pantycelyn a’r Beibl (i)’, Y Traethodydd, CLXXII (722), Gorffennaf, 150–9.
  24. – (2017a), ‘“Geiriau Pur y Nef”: Williams Pantycelyn a’r Beibl (ii)’, Y Traethodydd, CLXXIII
  25. (723), Hydref, 205–12.
  26. Evans, M. (1982), ‘Twll Bach y Clo’, Canu Gwerin, 5, 5–10.
  27. — (1984), ‘Canu Gwerin Llyˆn ac Eifionydd’, CanuGwerin, 7, 5–27.
  28. — (1985), ‘Deuair Fyrion ac Alawon’, Canu Gwerin, 8, 16–31.
  29. — (1987), ‘Ceiriog: Bardd y Gân’, Canu Gwerin, 10, 11–25.
  30. — (1996), ‘Canu Gorchest’, Welsh Music History: Hanes Cerddoriaeth Cymru, 1, 77–83.
  31. — (2019), Serch a’i Helyntion: Dadansoddiad o Ganeuon Gwerin Cymraeg (Talybont: Y Lolfa).
  32. —, Kinney, P. (2004), ‘Hanes a Datblygiad Canu gyda’r Tannau’, Welsh Music History: Hanes Cerddoriaeth Cymru, 6, 155–73.
  33. Gillies, W. (2010), ‘Music and Gaelic Strict-metre Poetry’, Studia Celtica, XLIV (1), 111–34. Greenhill, P. (2011), ‘Bardic Rhythm: The Implications from CerddDantStudies’, Studia Celtica, XLV (1), 131–53.
  34. Griffiths, D. a Carr, G. (cyf.) (2000), ‘“Home is living like a man on the run”: Iwerydd Cymreig John Cale’, Welsh Music History: Hanes Cerddoriaeth Cymru, 4, 186–211.
  35. Griffiths, H. M. (1995–6), ‘Cerddorion Cwm Rhymni’, Bwletin Cymdeithas Emynau Cymru, 3 (4/5), 141–50.
  36. Griffiths, Rh. (2012), ‘Ieuan Gwyllt a’r “Llyfr Tonau Cynulleidfaol”, 1859’, Y Traethodydd, CLXVII (700), Ionawr, 30–44.
  37. Gruffydd, W. J. (1934), ‘Y Gainc Olaf (T. Gwynn Jones ac W. S. Gwynn Williams)’, Y Llenor, XIII, 191–3.
  38. Gwilym, A. (2007), Cerddoriaeth y Cymry: Cyflwyniad i Draddodiad Cerddorol Cymru (Talybont: Y Lolfa).
  39. Gwyndaf, R. (1997), Teulu, Bro a Thelyn – Portread o Ganwr Gwerin a Chynheilydd Traddodiad: Emrys Jones, Llangwm (Cymdeithas Alawon Gwerin Cymru, 1997).
  40. Gwynn Williams, W. S. (gol.) (1922–9), Y Cerddor Newydd 1(1)–8(63).
  41. ‘Hafren’ (1934), ‘Cyngherddau Radio Cymru Mis Ionawr’, Y Cerddor, (Ail Gyfres) IV (3), Mawrth, 67.
  42. Harper, S., Uned Gyfieithu Prifysgol Cymru, Bangor (cyf.) (1997), ‘Esgoblyfr Bangor: Esgoblyfr Arfer Caersallog’, Welsh Music History: Hanes Cerddoriaeth Cymru, 2, 100– 25.
  43. — (2003), ‘Tunes for a Welsh Psalter: Edmwnd Prys’s Llyfr y Psalmau’, Studia Celtica, XXXVII (1), 221–67.
  44. Hill, S. (2016), ‘Blerwytirhwng?’: The Place of Welsh Pop Music (London & New York: Routledge).
  45. Hodges, H. A. a James, E. Wyn (goln) (2017), Flame in the Mountains: Williams Pantycelyn, Ann Griffiths and the Welsh Hymn (Talybont: Y Lolfa).
  46. Hughes, G. Tegai (1989–90), ‘Pantycelyn: Emyn yr Ardd’, Bwletin Cymdeithas Emynau Cymru, 3 (2), 42–59.
  47. Hughes, J. Ceiriog (dyddiad anhysbys), Gweithiau Ceiriog Cyf. II (Wrecsam: Hughes a’i Fab).
  48. Hughes, M. (1987), ‘Ceiriog a’r Traddodiad Telynegol’, Taliesin, 59, Mai, 62–9.
  49. Hutcheon, L. (1988), A Poetics of Postmodernism: History, Theory, Fiction (New York & London: Routledge).
  50. Ifan, E., ‘Cerdd-yddiaeth ar Waith: Agweddau ar Berthynas Gwaith Gwyn Thomas â Cherddoriaeth’, traethawd MA, Prifysgol Bangor, Bangor, 2012.
  51. — ‘“Y Gelfyddyd Gymodlawn”: Perthynas Gwaith T. Gwynn Jones â Cherddoriaeth’, traethawd PhD, Prifysgol Bangor, Bangor, 2017.
  52. — (2020), ‘Cyfieithu Cymru yn “Welsh Week” Wembley: H. Walford Davies, T. Gwynn Jones, a Welsh Festival Music (1924)’, Llên Cymru 43, 22–52.
  53. Ifans, Rh. (1998), ‘“O na bai fy mhen yn feipen …”: Golwg eto ar y canu ffolant’, Canu Gwerin, 21, 25–33.
  54. ‘The International Association for Word and Music Studies’ (2020), The International Association for Word and Music Studies <http://www.wordmusicstudies.net/index. html> [Cyrchwyd: 7 Rhagfyr 2020].
  55. James, A. (2011), JohnMorris-Jones(Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru).
  56. James, E. Wyn (1993), ‘“Salmau, Hymnau ac Odlau Ysbrydol”: Brasolwg ar y Cefndir Emynyddol i waith Williams Pantycelyn’, Llên Cymru, 17 (3 a 4), Ionor–Gorffennaf, 205–25.
  57. — (2005), ‘Painting the World Green: Dafydd Iwan and the Welsh Protest Ballad’, Folk Music Journal, 8 (5), 594–618.
  58. — (2016), ‘Ymfudo i America: Canu Hiraeth, Canu Caeth’, Canu Gwerin, 39, 54–74. Jarvis, B. (1988), ‘Mary Owen yr Emynyddes’, Y Traethodydd, CXLIII (606), Ionawr, 45–53.
  59. Jenkins, D. (1896), ‘Geiriau Cyfaddas at Gerddoriaeth’, Y Cerddor, VIII (87), 2 Mawrth, 1–2.
  60. Jenkins, David (1952), ‘Carolau Haf a Gaeaf’, Llên Cymru, 2 (1), Ionor, 46–54.
  61. Jenkins, K. (1991), ‘Williams Pantycelyn yr Emynydd’, Y Traethodydd, CXLVI (621), Hydref, 192–207.
  62. — (2011), Cân y Ffydd: Ysgrifau ar Emynyddiaeth (Caernarfon: Cymdeithas Emynau Cymru, mewn cydweithrediad â Gwasg y Bwthyn).
  63. Jones, B. (1982), ‘Miwsig Geiriau’n Hemynau’, Bwletin Cymdeithas Emynau Cymru, 2 (5), Gorffennaf, 146–9.
  64. Jones, C. Owen ac Elis, M. (cyf.) (2004), ‘“Beatbox Taffia”: Cerddoriaeth Danddaearol Gymraeg yn y 1990au’, Welsh Music History: Hanes Cerddoriaeth Cymru, 6, 248–51.
  65. —, Elis, M. (cyf.) (2007), ‘“Beatbox Taffia” II: Y Tueddiadau Amlycaf mewn Cerddoriaeth Hip-Hop a Thanddaearol Cymraeg’, Welsh Music History: Hanes Cerddoriaeth Cymru, 7, 246–64.
  66. — (2016), ‘Papurau bro cynnar gogledd Cymru a cherddoriaeth roc Gymraeg’, Gwerddon, 22, Hydref, 11–30.
  67. Jones, Ffion Mair (2010), ‘Huw Morys and the Civil Wars’, Studia Celtica, XLIV (1), 165–99.
  68. — (2011),  ‘“Gŵyr  Lloeger  Aeth  Benben  â’u  Brodyr  eu  Hunen”:  Y  Baledwyr Cymraeg  a Rhyfel Annibyniaeth America’, Y Traethodydd, CLXVI (699), Hydref, 197–225.
  69. Jones, J. Gwilym (1972), ‘Yr Emyn fel Llenyddiaeth’, Bwletin Cymdeithas Emynau Cymru, 1 (5), Gorffennaf, 113–32.
  70. Jones, J.  Gwynfor (1995–96), ‘Cipdrem ar Emynau Ieuan Glan Geirionydd’, Bwletin Cymdeithas Emynau Cymru, 3 (4–5), 126–40.
  71. Jones, R. Elfyn (1979), ‘E. T. Davies a Charadog Roberts’, Bwletin Cymdeithas Emynau Cymru, 2 (2), Gorffennaf, 37–43.
  72. Jones, S. (1970), De Lloyd, David John (1883–1948), cerddor <https://bywgraffiadur. cymru/article/c2-LLOY-JOH-1883> [Cyrchwyd: 8 Ionawr 2021].
  73. Jones, T. (2001), ‘Hiwmor yn y Baledi’, Canu Gwerin, 24, 3–16.
  74. Kinney, P. (1986), ‘Narrow-Compass Tunes in Welsh Folk Song’, Canu Gwerin, 9, 12–29.
  75. — (1994), ‘Contraboncin, Pigransi’, Canu Gwerin, 17, 18–27.
  76. —, Elis, Meg (cyf.) (2004), ‘Hela’r Dryw’, Welsh Music History: Hanes Cerddoriaeth Cymru, 6, 119–25.
  77. — (2011), Welsh Traditional Music (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru).
  78. Kramer, L. (1990), Music as Cultural Practice:1800–1900 (Berkeley: University of California Press).
  79. — (2017), Song Acts: Writings on Words and Music (Leiden and Boston: Brill & Rodopi).
  80. Langer, S. K. (1953), Feeling and Form (New York: Scribner).
  81. Low, P. (2017), Translating Song: Lyrics and Text (London & New York: Routledge). Lwcus T (2019), Iaith y Nefoedd <https://lwcust.com/iaithynefoedd> [Cyrchwyd: 28 Ebrill 2021].
  82. Llyfrgell Genedlaethol Cymru (2021), CylchgronauCymru:YCerddor<https://cylchgronau. llyfrgell.cymru/browse/2619094> [Cyrchwyd: 13 Ionawr 2021].
  83. Miles, B. ac Edwards, D. (1978), ‘Rhai Termau Cerddoriaeth Eglwysig yng Ngwaith y Cywyddwyr’, Y Traethodydd, CXLII (604), Gorffennaf, 131–46.
  84. Mills, P. (2010), Hymns to the Silence: Inside the Words and Music of Van Morrison (New York & London, Continuum).
  85. Millward, E. G. (1987–88), ‘Emynau “Eban y Lleban Llwyd”’, Bwletin Cymdeithas Emynau Cymru, 2 (10), 313–22.
  86. Morgan, T. J. (1940), ‘Pennill a Thonc (W. R. Evans)’, Y Llenor, XIX, 203–4.
  87. Morgans, D. (2002), ‘Y Cerddor: Cyfnodolyn y Werin’, Welsh Music History: Hanes Cerddoriaeth Cymru, 5, 105–19.
  88. Moskowitz, D. (2010), The Words and Music of Jimi Hendrix (Santa Barbara, CA: Praeger).