Llais y dysgwr: Profiadau oedolion sydd yn dysgu Cymraeg yng ngogledd Cymru


Llais y dysgwr: Profiadau oedolion sydd yn dysgu Cymraeg yng ngogledd Cymru
Hunydd Andrews

Yn y papur hwn trafodir astudiaeth uchelgeisiol o oedolion sydd yn dysgu Cymraeg yng ngogledd Cymru. Mae dros 1,000 o bobl wedi cymryd rhan yn y prosiect, sydd yn astudio profiadau dysgwyr ledled y rhanbarth am gyfnod o dair blynedd. Dyma’r astudiaeth fwyaf cynhwysfawr o’i math yn y maes. Arweinir y gwaith gan Ganolfan Cymraeg i Oedolion Gogledd Cymru a’r Ganolfan ESRC dros Ymchwil i Ddwyieithrwydd ym Mhrifysgol Bangor. Rhwng Medi 2008 ac Awst 2010, dosbarthwyd dau holiadur i ddechreuwyr ar gyrsiau holl ddarparwyr gogledd Cymru. Trafodir isod ganlyniadau’r holiaduron hynny, gan gynnwys agweddau megis cefndir y dysgwyr, eu rhesymau dros ddysgu Cymraeg, eu profiadau yn ystod eu cwrs a’u bodlonrwydd â’r ddarpariaeth. Amlinellir hanes y maes a gosodir yr ymchwil yng nghyd-destun adfywio a chynllunio iaith yng Nghymru a thu hwnt.


Cyfeiriad:

 
  	Hunydd Andrews, 'Llais y dysgwr: Profiadau oedolion sydd yn dysgu Cymraeg yng ngogledd Cymru', Gwerddon, 9, Rhagfyr 2011, 37-58.
   

Allweddeiriau

 
    Dysgu Cymraeg, gogledd Cymru, dwyieithrwydd, cynllunio iaith.
    

Llyfryddiaeth:

 
  	
  1. Amorrortu, E. (2003), Basque Sociolinguistics: Language, Society and Culture (Reno: University of Nevada).
  2. Baker, C. & Jones, S. P. (1998), Encyclopedia of Bilingualism and Bilingual Education (Clevedon: Multilingual Matters).
  3. Bwrdd yr Iaith Gymraeg (1999), Strategaeth Cymraeg i Oedolion (Caerdydd: Bwrdd yr Iaith Gymraeg). http://www.byig-wlb.org.uk/Cymraeg/cyhoeddiadau/Cyhoeddiadau/227.pdf
  4. Bwrdd yr Iaith Gymraeg (2004), Strategaeth Addysg a Hyfforddiant Cyfrwng Cymraeg a Dwyieithog (Caerdydd: Bwrdd yr Iaith Gymraeg). http://www.byig-wlb.org.uk/Cymraeg/ cyhoeddiadau/Cyhoeddiadau/2069.pdf
  5. Cenoz, J. (2009), Towards Multilingual Education: Basque Educational Research from an International Perspective (Bristol: Multilingual Matters).
  6. Clowes, C. (2004), Nant Gwrtheyrn (Talybont: Y Lolfa).
  7. Cyngor yr Iaith Gymraeg (1976), Dysgu Cymraeg i Oedolion: Adroddiad i’r Gwir Anrhydeddus John Morris (Cardiff: HMSO).
  8. Davies, C. (2006), The Welsh Language (Talybont: Y Lolfa).
  9. Davies, E. (2000), ‘Dulliau Dysgu a’r Dosbarth Iaith’ yn C. James (gol.), Cyflwyno’r Gymraeg: Llawlyfr i Diwtoriaid Iaith (Llandysul: Gomer), 11-26.
  10. ELWa (2004), Cymraeg i Oedolion: Dogfen Ymgynghori ar Ailstrwythuro Cymraeg i Oedolion 2004 ([Caerdydd]: ELWA).
  11. Estyn (2004), The Quality of Provision in Welsh for Adults (Cardiff: Estyn). http://new.wales. gov.uk/docrepos/40382/4038232/403821/196449/Welsh_for_Adults_report.pdf?lang=cy
  12. Fforwm Iaith Genedlaethol (1991), Strategaeth Iaith 1991–2001 (Caernarfon: Fforwm Iaith Genedlaethol).
  13. Gardner, N. (2000), Basque in Education in the Basque Autonomous Community (VitoriaGasteiz: Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia).
  14. Jones, B. (1993), Language Regained (Llandysul: Gomer).
  15. Jones, R. O. (1993), ‘The Sociolinguistics of Welsh’ yn M. J. Ball a J. Fife (gol.), The Celtic Languages (London: Routledge), 536–605.
  16. Jones, R. O. (1999), ‘The Welsh Language: Does it Have a Future?’, yn R. Black et al. (gol.), Celtic Connections: Proceedings of the 10th International Congress of Celtic Studies Volume 1: Language, Literature, History, Culture (East Lothian: Tuckwell Press), 425–456.
  17. Llywodraeth Cynulliad Cymru (2003), Iaith Pawb: Cynllun Gweithredu Cenedlaethol ar gyfer Cymru Ddwyieithog (Caerdydd: Llywodraeth Cynulliad Cymru).
  18. Llywodraeth Cynulliad Cymru (2010), Strategaeth Addysg Cyfrwng Cymraeg (Caerdydd: Llywodraeth Cynulliad Cymru).
  19. Morris, S. (2000), ‘Adult Education, Language Revival and Language Planning’, yn C. H. Williams (gol.), Language Revitalization: Policy and Planning in Wales (Cardiff: University of Wales Press), 208–20.
  20. Mann, R. (2007), ‘Negotiating the politics of language: Language learning and civic identity in Wales’, Ethnicities, 7 (2), 208–24.
  21. Newcombe, L. P. (2007), Social Context and Fluency in L2 Learners: The Case of Wales (Clevedon: Multilingual Matters).
  22. Powell, R. & Smith, R. (2003), Evaluation of the National Welsh for Adults Programme (Swansea: National Foundation for Educational Research). http://new.wales.gov.uk/ docrepos/40382/4038232/403821/196449/nfer_welsh_for_adults_revie1.pdf?lang=cy
  23. Prosser, H. (1997), ‘Dysgu’r Gymraeg yn ail iaith i oedolion’, yn Merfyn Griffiths (gol.), Addysg Gymraeg (2) (Caerdydd: Cyd-bwyllgor Addysg Cymru), 95–7.
  24. Rees, C. (2000), ‘Datblygiad yr Wlpan’, yn C. James (gol.), Cyflwyno’r Gymraeg: Llawlyfr i Diwtoriaid Iaith (Llandysul: Gomer), 27–44.
  25. Rhys, E. (1986), ‘Dysgu’r Gymraeg fel Ail Iaith i Oedolion’, yn Merfyn Griffiths (gol.), Addysg Gymraeg (2) (Caerdydd: Cyd-bwyllgor Addysg Cymru), 33–7.
  26. Webber, J. & Strubell i Trueta, M. (1991), The Catalan Language: Progress Towards Normalisation ([Sheffield]: Anglo-Catalan Society).
  27. Williams, C. H. (2000), ‘On Recognition, Resolution and Revitalization’, yn C. H. Williams (gol.), Language Revitalization: Policy and Planning in Wales (Cardiff: University of Wales Press), 1–47.
  28. Y Swyddfa Gymreig (1984), Dysgu’r Gymraeg fel Ail Iaith i Oedolion (Cardiff: HMSO).


Cyfeiriadau ar-lein

  1. http://learncymraeg.org/
  2. http://www.statistics.gov.uk/cci/nugget.asp?id=673
  3. http://www.statswales.wales.gov.uk/TableViewer/tableView.aspx?ReportId=6998
  4. http://www.statistics.gov.uk/STATBASE/ssdataset.asp?vlnk=7319
  5. http://www.welshforadults.org/how/rightlevel/?lang=cy