Golwg ar ganeuon serch Iolo Morganwg, gyda sylw arbennig i'r 'Ferch o'r Scerr'


Golwg ar ganeuon serch Iolo Morganwg, gyda sylw arbennig i'r 'Ferch o'r Scerr'
Leila Salisbury

Mae llawysgrifau Iolo Morganwg (1747-1826), yn ogystal â’i gasgliad o ganeuon gwerin brodorol, yn rhoi cipolwg unigryw i ni ar gyfnod pwysig yn hanes diwylliant Cymru yn ystod y ddeunawfed ganrif a’r bedwaredd ganrif ar bymtheg. Prif ffocws yr astudiaeth hon yw’r caneuon serch a geir yn ei gasgliad, ynghyd â’r cyd-destun a’r cefndir cymdeithasol ehangach sy’n sail i’r caneuon gwerin. Gellir olrhain y traddodiad hwn i feirdd yr uchelwyr ac, yn arbennig, i oes Dafydd ap Gwilym. Hefyd, trafodir un dôn werin benodol yn fanwl, ‘Y Ferch o’r Scerr’. Mae’r stori serch, y dôn werin a’r geiriau sydd fel arfer yn gysylltiedig â’r ‘Ferch o’r Scerr’ i gyd yn dra hysbys mewn sawl cylch, fodd bynnag, mae’r dôn werin a recordiwyd gan Iolo yn gwbl anhysbys.


Cyfeiriad:

 
  	Leila Salisbury, 'Golwg ar ganeuon serch Iolo Morganwg, gyda sylw arbennig i'r "Ferch o'r Scerr"', Gwerddon, 5, Ionawr 2010, 53-80.
   

Allweddeiriau

 
    Iolo Morgannwg, cerddoriaeth, canu gwerin, y Ferch o'r Scerr, caneuon serch.