Astudiaeth achos: effaith y cyfryngau digidol ar gynnwys a swyddogaeth O’r Pedwar Gwynt ac Y Stamp


Astudiaeth achos: effaith y cyfryngau digidol ar gynnwys a swyddogaeth O’r Pedwar Gwynt ac Y Stamp
Sara Borda Green

Mae’r erthygl hon yn edrych ar ddylanwad y cyfryngau digidol ar y maes llenyddol Cymraeg cyfoes wrth ddisgrifio a chymharu dau gylchgrawn llenyddol sy’n cyfuno elfennau printiedig a digidol. Lansiwyd O’r Pedwar Gwynt ac Y Stamp yn ystod 2016, a bellach dyma’r unig ddau gyhoeddiad llenyddol yn y Gymraeg sydd â phresenoldeb cyson ar bapur ac ar-lein. Trwy eu dadansoddi caiff syniadau traddodiadol ynglyˆn â’r broses cynhyrchu llenyddol eu herio, yn enwedig y rhai sy’n ymwneud â natur y gwrthrych llenyddol a rôl y cynhyrchwyr (golygyddion ac awduron) a’r derbynwyr (darllenwyr). Gan ddefnyddio cysyniadau sydd â’u gwreiddiau yn astudiaethau’r cyfryngau (Marshall McLuhan) a theori meysydd cymdeithasol (Pierre Bourdieu), rhoddir pwyslais ar bosibiliadau prosiectau sy’n cyfuno nodweddion cyfryngau a chynhyrchion llenyddol.


Cyfeiriad:

 
  	Sara Borda Green, ‘Astudiaeth achos: effaith y cyfryngau digidol ar gynnwys a swyddogaeth O’r Pedwar Gwynt ac Y Stamp’, Gwerddon, 29, Hydref 2019, 6–27.
   

Allweddeiriau

 
    Llenyddiaeth Gymraeg, cylchgrawn, astudiaethau’r cyfryngau, cyfryngau digidol, cydgyfeirio.
    

Llyfryddiaeth:

 
  	
  1. Annedd y Cynghaneddwyr (2014), <http://www.cynghanedd.com/yrannedd/index.php> [Cyrchwyd: 19 Gorffennaf 2017].
  2. Bourdieu, P. (1993), The field of cultural production: essays on art and literature (Cambridge: Polity Press).
  3. Creative Commons (2019), What we do, <https://creativecommons.org/about/> [Cyrchwyd: 26 Gorffennaf 2019].
  4. Fidler, R. (1997), Mediamorphosis: understanding new media (Thousand Oaks, California: Pine Forge Press).
  5. Hodkinson, P. (2017), Media, Culture and Society: An introduction, ail argraffiad (London: Sage Publications Ltd).
  6. Jenkins, H. (2006), Convergence culture: where old and new media collide (New York: New York University Press).
  7. Johnson, R. (1993), ‘Editor’s Introduction. Pierre Bourdieu on Art, Literature and Culture’, yn R. Johnson (gol.), The field of cultural production (Cambridge: Polity Press) tt. 1–25.
  8. Korff, G. (1992), ‘From Brotherly Handshake to Militant Clenched Fist: On Political Metaphors for the Worker’s Hand’, International Labor and Working-Class History, 42, 70–81. Ar gael: <https://www.cambridge.org/core/journals/international-labor-andworking-class-history/article/from-brotherly-handshake-to-militant-clenched-fist-onpolitical-metaphors-for-the-workers-hand/104FE0EA722E800C4A9515AAB648739D> [Cyrchwyd: 30 Awst 2017].
  9. Korff, G. a Drost, H. (1993), ‘History of Symbols as Social History? Ten preliminary notes on the image and sign systems of social movements in Germany’, International Review of Social History, 38 (S1), 105–25. Ar gael: <https://www.cambridge.org/core/services/aop-cambridge-core/content/view/3FA4D0B96E4D16FE6E6353AE4109FB5A/S0020859000112325a.pdf/history_of_symbols_as_social_history_ten_preliminary_notes_on_the_image_and_sign_systems_of_social_movements_in_ germany.pdf> [Cyrchwyd: 26 Gorffennaf 2017].
  10. Lamberti, E. (2011), ‘Not Just a Book on Media: Extending The Gutenberg Galaxy’, yn M.
  11. McLuhan, The Gutenberg Galaxy: The Making of Typographic Man (Toronto: Buffalo; London: University of Toronto Press), tt. XXV–XXLV.
  12. Maes-e <https://maes-e.com/> [Cyrchwyd: 26 Gorffennaf 2017].
  13. McLuhan M. (2001), Understanding Media (argraffiad cyntaf: 1964) (London: Routledge).
  14. McLuhan M. (2011), The Gutenberg Galaxy: The Making of Typographic Man (argraffiad newydd) (Toronto: Buffalo; London: University of Toronto Press).
  15. O’r Pedwar Gwynt, <https://pedwargwynt.cymru/> [Cyrchwyd: 26 Gorffennaf 2019].
  16. Pettitt, T. (2007), Before the Gutenberg Parenthesis: Elizabethan-American Compatibilities, Media in Transition 5: Creativity, Ownership and Collaboration in the Digital Age, Plenary
  17. 1: ‘Folk Cultures and Digital Cultures’. Ar gael: <http://www.academia.edu/2946207/Before_the_Gutenberg_Parenthesis_Elizabethan-American_Compatibilities> [Cyrchwyd: 26 Gorffennaf 2019].
  18. Scolari, C. A. (2010), ‘Media ecology. Map of a theoretical niche’, Quaderns del CAC 34, vol. XIII (1), 17–25. Ar gael: <https://www.cac.cat/sites/default/files/2019-04/Q34_Scolari _ EN.pdf> [Cyrchwyd: 24 Medi 2019].
  19. Scolari, C. A. (2013), ‘¿Tienen Futuro Las Revistas Impresas?’ <https://hipermediaciones.com/2013/02/17/tienen-futuro-las-revistas-impresas/> [Cyrchwyd: 26 Gorffennaf 2019].
  20. Scolari, C. A. (2015), ‘Ecología de los Medios. Entornos, Evoluciones e Interpretaciones’ <https://hipermediaciones.com/2015/02/12/ecologia-de-los-medios/> [Cyrchwyd: 26 Gorffennaf 2019].
  21. Terrence Gordon, W. (2011), ‘McLuhan’s Compass for the Voyage to a World of Electric Words’, yn McLuhan, M. (gol.), The Gutenberg Galaxy. The Making of Typographic Man (Toronto: Buffalo; London: University of Toronto Press), tt. VII–XIII.
  22. Wikipedia (2019), Creative Commons, <https://cy.wikipedia.org/wiki/Creative_Commons> [Cyrchwyd: 26 Gorffennaf 2019].
  23. Williams, K. (2010), Read all about it! a history of the British newspaper (London & New York: Routledge).
  24. Y Neuadd, <http://www.yneuadd.com/> [Cyrchwyd: 19 Gorffennaf 2017].
  25. Y Stamp, <https://ystamp.cymru/> [Cyrchwyd: 26 Gorffennaf 2019].
  26. Y Twll, <https://ytwll.com/> [Cyrchwyd: 26 Gorffennaf 2019].