Dinasyddiaeth, Bwrdd yr Iaith, a marchnata'r Gymraeg


Dinasyddiaeth, Bwrdd yr Iaith, a marchnata'r Gymraeg
Diarmait Mac Giolla Chríost

Mae’r papur hwn yn cynnig archwiliad cryno o’r dull a ddefnyddir gan Fwrdd yr Iaith Gymraeg, sef y prif gorff ar gyfer polisi a chynllunio ieithyddol yng Nghymru, o ran agweddau ar gynllunio bri a’r iaith Gymraeg. Mae’n disgrifio sut y mae datganoli, a’r adolygiad cenedlaethol cyntaf erioed yn ddiweddar, gan Lywodraeth Cynulliad Cymru, o bolisi’r iaith Gymraeg, yn darparu cyd-destun uniongyrchol ar gyfer gwaith Bwrdd yr Iaith Gymraeg. Mae’r ddogfen bolisi allweddol a ddeilliodd o’r adolygiad hwnnw, Iaith Pawb, yn cael ei dadansoddi’n feirniadol ac mae ei pherthynas â chynllunio bri yn cael ei nodi. Mae arfer Bwrdd yr Iaith Gymraeg o ran cynllunio bri yn cael ei drafod mewn perthynas â’r trafodaethau ynghylch neo-ryddfrydiaeth ac ôl-wladychiaeth mewn ffordd sy’n amlygu ffocws y Bwrdd ar ddefnyddwyr yn hytrach na dinasyddion.


Cyfeiriad:

 
  	Diarmait Mac Giolla Chríost, 'Dinasyddiaeth, Bwrdd yr Iaith, a marchnata'r Gymraeg', Gwerddon, 1, Ebrill 2007, 43-52.
   

Allweddeiriau

 
    Bwrdd yr Iaith Gymraeg, marchnata, dinasyddiaeth, cynllunio iaith.
    

Llyfryddiaeth:

 
  	
  1. Bwrdd yr Iaith Gymraeg (2005), Dyfodol y Gymraeg: Cynllun strategol 2005 (Caerdydd, ByIG).
  2. Bwrdd yr Iaith Gymraeg (2004a), Strategaeth farchnata 2004/5-2005/6 (Caerdydd, ByIG).
  3. Bwrdd yr Iaith Gymraeg, (2004b), www.bwrdd-yr-iaith.org.uk, ‘Work Play Live …Use Welsh’ (Caerdydd, ByIG, 6 Medi 2004).
  4. Bwrdd yr Iaith Gymraeg (1996), Strategaeth ar gyfer yr iaith Gymraeg (Caerdydd, ByIG).
  5. Bwrdd yr Iaith Gymraeg, Pecyn Croeso [Welcome Pack] Symud i Gymru [Moving to Wales] (Caerdydd, ByIG, d.d.).
  6. Cymdeithas yr Iaith Gymraeg (2004), www.cymdeithas.com, neges heb deitl wedi’i hanfon gan Dewi Jones, 19 Mai 2004. Dyddiad yr aed at y wefan: 22 Mehefin 2005.
  7. Cymuned (2005), www.cymuned.org, ‘Mewnfudo Ia, Gwladychu Na!’, neges wedi’i hanfon gan Aran, 16 Chwefror 2005. Dyddiad aed at y wefan: 22 Mehefin 2005.
  8. Dafis, C., 'Migration, identity and development', Agenda, 4-7 (2004).
  9. Huws, M., Diwygio’r cyrff cyhoeddus a noddir gan y Cynulliad, llythyr oddi wrth Meri Huws, Cadeirydd, ByIG, at Rhodri Morgan, Prif Weinidog, LlCCC (17 Medi 2004).
  10. Loughlin, J. a Williams, C.H.W., (ar y gweill), ‘Language and governance: the intellectual inheritance’, yn Williams C.H., (gol.), Language and governance (Caerdydd, Gwasg Prifysgol Cymru).
  11. Morgan, Rh., 'Public services: looking to the future for Wales'. BBC Wales Regeneration Lecture (Prifysgol Caerdydd, 7 Hydref 2004).
  12. Phillips, D., (2005), ‘A new beginning or the beginning of the end? The Welsh language in a postcolonial Wales’, yn J. Aaron & C. Williams (goln.), Postcolonial Wales, Caerdydd, Gwasg Prifysgol Cymru, tt.100-113.
  13. Llywodraeth Cynulliad Cenedlaethol Cymru (LlCCC), Iaith Pawb. Cynllun gweithredu cenedlaethol ar gyfer Cymru ddwyieithog. A national action plan for a bilingual Wales (Caerdydd, LlCCC, 2003).
  14. Williams, C.H.W., ‘Iaith Pawb: the doctrine of plenary inclusion’, Contemporary Wales, 17, (2004),1-27.
  15. Williams, G. a Morris, D., Language Planning and Language Use: Welsh in a Global Age (Caerdydd, Gwasg Prifysgol Cymru, 2000).