Pytiau Ymchwil

Cyhoeddi rhifyn arbennig ar y Blynyddoedd Cynnar

‌Y Blynyddoedd Cynnar yw testun rhifyn arbennig diweddaraf Gwerddon.

Dyma’r cyfnodolyn ymchwil cyntaf erioed i ganolbwyntio ar y Blynyddoedd Cynnar cyfrwng Cymraeg ac mae’r cynnwys yn enghraifft glir o botensial ymchwil cyfrwng Cymraeg i gyfrannu at drafodaethau polisi cyhoeddus.

Mae rhifyn 26 yn cynnwys tair erthygl gan arbenigwyr yn y Blynyddoedd Cynnar: Sian Wyn Siencyn, Mirain Rhys, a Prysor Davies ac Emily Parry. Mae erthygl Dr Siân Wyn Siencyn yn gwreiddio datblygiad gofal ac addysg cyfrwng Cymraeg mewn cyd-destun sosio-hanesyddol, tra bo Dr Mirain Rhys yn ystyried y berthynas rhwng addysgeg y Cyfnod Sylfaen a datblygiad y Gymraeg fel maes dysg o fewn y sector cyfrwng Cymraeg a’r sector cyfrwng Saesneg. Yn olaf, mae ymchwil Dr Prysor Mason Davies ac Emily Parry yn edrych ar brofiadau addysgwyr a gofalwyr – sydd wedi dysgu Cymraeg eu hunain neu sydd yn y broses o ddysgu’r iaith – wrth iddynt gyflwyno’r Gymraeg i blant.

Dywedodd Dr Anwen Jones, Golygydd Gwerddon:

“Rydym yn eithriadol o falch i weld y rhifyn hwn yn dod i glawr mewn maes mor berthnasol a phwysig mewn cyd-destunau cymdeithasol, gwleidyddol ac athronyddol yn y Gymraeg a’r Gymru gyfoes. Braf hefyd gallu cyhoeddi cyfraniad gan glwstwr o academyddion amrywiol ac ymroddedig o sefydliadau ar draws Cymru.”

Dr Gwenllian Lansdown Davies, Prif Weithredwr Mudiad Meithrin, yw golygydd gwadd rhifyn 26 o Gwerddon. Meddai:

“Mae mudiad sy'n holi, stilio a thrafod yn arwydd o fudiad sy'n esblygu ac arloesi. Mor bwysig felly yw cael ymchwilwyr yn edrych mewn dyfnder ar agweddau o faes y Blynyddoedd Cynnar fel bod gwaith ymchwil yn dylanwadu ar greu polisi ac ar weithredu. Mae'r rhifyn arbennig hwn o Gwerddon yn ddatblygiad arbennig ac unigryw sy'n dechrau llenwi'r bwlch mewn diffyg dealltwriaeth a gwerthfawrogiad o waith y sector.”

Cyhoeddir y rhifyn arbennig ar drothwy newidiadau pellgyrhaeddol i gwricwlwm 3-16 yng Nghymru. Modelwyd y newidiadau ar ethos y Cyfnod Sylfaen, sy'n gefnlen i'r Blynyddoedd Cynnar.

Gyda strategaeth iaith Llywodraeth Cymru, Cymraeg 2050, yn tanlinellu pwysigrwydd y Blynyddoedd Cynnar, mae’r rhifyn yn anelu at ddechrau trafodaeth rhwng ymchwilwyr, llunwyr polisi a’r cyhoedd, ar rai o'r heriau sydd ar y gorwel, yn enwedig o safbwynt y Cyfnod Sylfaen.